آشنایی با صنعت خرمهره؛ میراث معنوی ملی

آشنایی با صنعت خرمهره؛ میراث معنوی ملی
1 رای    میانگین 5/5
لطفا شما هم امتیاز بدهید!

آشنایی با صنعت خرمهره؛ میراث معنوی ملی

صنعت خرمهره‌سازی برای اولین بار در ایران به وجود آمده و سپس توسط یک شاهزاده خانم ایرانی، روش ساخت خرمهره به عنوان هدیه به مصر برده شده است. ولی در بیشتر جاهای دنیا خرمهره سازی با نام خر مهره قم شناخته شده است و در بسیاری از کشورهای اروپایی به خصوص در آلمان این هنر را با نام قم تکنیک می ‏شناسند.


مقدمه بر خرمهره

از گذشته تا به امروز مهره‌ها یکی از همراهان انسان بوده‌اند، که در مکان‌های مختلف و در برهه‌های زمانی از جنس‌های متنوعی ساخته شده‌اند و با توجه به دلیل ساخت، کاربردهای خاص خود را داشته‌اند. صدف، سنگ، چوب، دندان حیوانات و…. هر کدام در اشکال مهره قدمتی به درازای تاریخ دارند.

مهره‌هایی با کاربرد تجاری و یا تزیینی، اقتصادی و یا نشانه، میراث گذشتگان ماست و حفظ و نگهداری این هنر از جمله وظایفی است که ضمن معرفی آن بر عهده نسل حاضر می باشد.

صنعت خرمهره‌سازی برای اولین بار در ایران به وجود آمده و سپس توسط یک شاهزاده خانم ایرانی، روش ساخت خرمهره به عنوان هدیه به مصر برده شده است. ولی در بیشتر جاهای دنیا خرمهره سازی با نام خر مهره قم شناخته شده است و در بسیاری از کشورهای اروپایی به خصوص در آلمان این هنر را با نام قم تکنیک می‏شناسند.

در حال حاضر این صنعت در خاندان محترم «سعادتمند» منحصر می‌باشد. پس از درگذشت سید محمد سعادتمند، فرزندش سید ابوالقاسم راه پدر را ادامه داد اما این چهره ماندگار و هنرمند پیشکسوت صنایع‌دستی استان قم در ۲۶ شهریور ۱۴۰۰ از دنیا رفت و امروز فرزندش سید سعید سعادتمند راه پدران هنرمند خود را ادامه می دهد.

دهم ژوئن، روز جهانی صنایع دستی، بهانه ای شد تا به سراغ آقای سعید سعادتمند در کارگاه شان واقع در ابتدای جاده کوه سفید قم برویم و از آخرین وضعیت هنر خرمهره سازی، این میراث معنوی ملی‌مان باخبر شویم.

پیوند خرمهره‌سازی و گردشگری

آوای فطرت و معنویت: بعنوان سوال اول سابقه‌ای از حضور گردشگران در این کارگاه بفرمایید و در حال حاضر چه فعالیت‌هایی انجام می‌دهید؟

سعادتمند: مرحوم پدرم از پنج سال پیش به صورت برنامه‌ریزی شده، اقدام به راه‌اندازی گردشگری در این کارگاه کرد و من با توجه به تجربیات داخل و خارج از کشور با ایشان همکاری کردم تا اینکه با پدیده کرونا مواجه شدیم. از ۵ ماه پیش و با بهبود وضعیت کرونایی، برخی از علاقمندان و گردشگران بصورت ارگانیک بدون اینکه تبلیغی صورت بگیرد، به کارگاه مراجعه می‌کنند. برای دوره بعد از کرونا امکانات جدیدی به کارگاه اضافه شده است و کلیپ های متنوعی برای کودکان تهیه کردیم.

هدف ما از راه اندازی کارگاه‌ها این بود که مراجعه کننده در ساعات حضور خود، حس لذت بردن از لحظه را تجربه کند؛ دو ساعت فارغ از هیاهو و مشاغل زندگی به هنر بپردازد و احساس خوبی داشته باشد و با رصد بازخوردها در شبکه‌های اجتماعی خوشبختانه به این هدف نائل شدیم.

کارگاه ویژه کودکان

اما کارگاه صنایع دستی سعادتمند برای کودکان برنامه ویژه‌ای دارد. ما قصد داشتیم هر وقت کودکان کلمه سرامیک را می‌شنوند از گذشته و آینده آن اطلاع داشته باشند. در کارگاه دانش آموزی از تاریخ تمدن بشر و انسان های نخستین و ابزارهای اولیه سخن می‌گوییم و سپس تاریخچه سرامیک و خرمهره را تشریح می کنیم. ما صنعت خرمهره و سرامیک سازی را بهانه ای برای شناخت تمدن بشری کردیم. به کودکان می‌گوییم که چگونه می شود که رنگ، در میان جوامع بشری جایگاه فرهنگی پیدا می کند و انسان چگونه به فرمول این مواد دست یافت و آن را خلق کرد.

خرمهره چیست؟

آوای فطرت و معنویت: اساسا بفرمایید خرمهره چیست و چه کارآیی‌هایی دارد؟